Tập Thể Dục
và Bệnh Viêm Khớp Xương Đầu Gối
Bệnh viêm khớp
xương đầu gối là một trong những
chứng gây đau đớn rất nhiều cho
người bệnh, đặc biệt khi "trái gió
trở trời". Một điều có lẽ ít
người chú ý là, bệnh nhân bệnh viêm khớp
xương có thể giảm được đau
đớn rất nhiều, đồng thời cơ may
khỏi bệnh của họ lên rất cao, nếu họ
chịu khó tập thể dục đều đặn.
Dưới đây là
cuộc nói chuyện giữa ông Norman Swan, chuyên gia về
vấn đề y tế của Đài Radio Australia với
bác sĩ Miriam Nelson, thuộc Viện Đại Học
Tufts, tại Boston, Hoa Kỳ.
Từ nhiều
năm qua, bác sĩ Nelson vẫn khảo cứu về tác
động của vấn đề thể dục thể
thao đối với sức khỏe con ngườị Gần
đây, bà nghiên cứu bệnh viêm khớp xương.
Bác sĩ Miriam Nelson
cho biết: Đây quả là một cuộc khảo cứu
đáng chú ý. Chúng tôi khảo cứu các bệnh nhân, nam
cũng như nữợ, tuổi từ 55 trở lên.
Tất cả
những người này đều bị viêm khớp
xương đầu gối, ở mức độ
từ trung bình cho tới nặng. Hầu như ngày nào
họ cũng bị đau nhức đầu gốị
Trong số những
người này, đầu gối của nhiều
người bị sưng và đỏ tấy lên vì
chứng viêm khớp xương.
Chúng tôi quy tụ
những người này vào thành nhóm và chỉ cho họ cách
tập thể dục.
Sau đó,
họỳ tự tập ở nhà, đồng thời
người cầm đầu toán nghiên cứu đến
nhà của từng người để chỉ cho họ
cách tập thể dục. Ngoài ra chúng tôi cũng đưa
cho họ một cuốn sách nhỏ chỉ dẫn
phương pháp luyện tập; và sau đó những
người này tự mình tập luyện lấỵ
Đây là những bài
tập thể dục chú trọng tới hông, đầu
gối và khớp mắt cá chân.
Chúng tôi đề ra
chương trình thử nghiệm, trong đó bệnh nhân
tập ba lần một tuần, trong 16 tuần lễ
cả thảỵ Sau đó, chúng tôi khảo cứu kết quả
sau 16 tuần lễ luyện tập.
Norman Swan:
Trước khi đề cập tới vấn đề
khảo cứu, bác sĩ làm ơn cho chúng tôi biết
những bài tập thể dụcnày là gì ?
B.S Miriam Nelson: Chúng
tôi thực hiện một số bài tập thể dục
khác nhau: Chúng tôi có một số dụng cụ đơn
giản như ghế đẩu, bệ để người
tập đứng lên đứng xuống. Chỉ vậy
thôị
Khi tập,
người bệnh bước lên bệ và bước
xuống. Đây là những bài thể dục hết
sức đơn giản.
Sau đó,
người bệnh tập một số bài thể
dục khác, trong đó vùng mắt cá chân của người
bệnh được đeo một cái đaị Đại
khái đây là cái đai có những túi nhỏ, đựng các
khối nặng. Người ta có thể bỏ thêm
hoặc bớt đi khối nặng trong các túị Ngoài ra
người bệnh còn tập duỗi đầu gối
nữạ
Khi tập những
bài học này, người bệnh ngồi trên ghế và
duỗi đầu gối rạ Hoặc, họ đứng
đằng sau ghế và co chân lên để đụng tới
mặt sau của đùi, tức tới phần bắp
thịt nơi gân khoeo; gân khoeo là một trong năm gân
ở phía sau đầu gối của con ngườị
Tóm lại đây là
những bài tập rất dễ thực hiện và
chẳng đòi hỏi dụng cụ gì nhiềụ
Sau 16 tuần lễ,
tất cả những người tham gia chương trình
luyện tập, đều mạnh khỏe hơn.
Đây là điểm
hết sức quan trọng; lý do là vì cho tới lúc đó,
mọi người đều lo lắng về vấn
đề tập luyện cho những người bị
bệnh thấp khớp hoặc bị bệnh viêm khớp
xương, tức bệnh đau ở các khớp trong
người, gây viêm sơ cứng.
Chúng tôi thấy, sau
16 tuần lễ, những bệnh nhân này mạnh khỏe
hơn; đồng thời những cơn đau của
họ giảm khoảng 45%.
Điều này có
nghĩa, khả năng của bệnh nhân trong việc
tập luyện sử dụng ghế đẩu và leo
cầu thang, hoặc đi lại trong nhà và làm các công
việc thường nhật đã tăng khoảng 45%.
Thêm vào đó, tình
trạng trầm uất nơi những bệnh nhân này
cũng giảm bớt, đồng thời họ tỏ ra
tự tin hơn.
Nói chung, chỉ
nhờ một số bài tập thể dục đơn
giản, đời sống của họ khá hơn
nhiềụ Chúng tôi hết sức kinh ngạc khi nhìn thấy
kết quả như vậỵ
Norman Swan: Những
bài thể dục này là những bài cố định cho
suốt 16 tuần lễ hay đó là những bài biến
đổi, tăng tiến dần từ dễ tới khó?
Ý tôi muốn nói là sau khi họ đã tập bài một
rồi, họ có sẽ tập sang bài hai hay không?
B.S Miriam Nelson: Đây
là những bài học biến đổi tùy mức tiến
triển của bệnh nhân. Đây là điểm rất
quan trọng trong vấn đề tập luyện cho
bệnh nhân.
Chúng tôi cho bệnh
nhân đeo đai mắt cá chân; trong đai có các túi nhỏ.
Trong những túi nhỏ này, thoạt đầu chúng tôi
để các khối nặng khoảng 250 gram.
Thế rồi khi
chúng tôi thấy bệnh nhân tiến triển khả quan
hơn, chúng tôi bỏ thêm khối nặng vào túi để
tăng thêm thành nửa ký và rồi một ký lô; thế
rồi lên tới một ký rưỡị
Cuối cùng,
người bệnh có thể đeo đai nặng tới
3 hoặc 4 ký, hay trong một số trường hợp,
lên tới 5 ký. Vấn đề là tùy thuộc thể
trạng của mỗi ngườị
Norman Swan: Thế
nhưng khi người ta tập ở nhà chứ không
phải ở phòng tập thể dục; làm sao mà
người bệnh biết mình có tiến bộ hay không;
hoặc làm thế nào bệnh nhân quyết định
được là khi nào họ có thể học sang bài
học kế tiếp?
B.S Miriam Nelson: Đây
là cách chúng tôi để cho người bệnh tự
quyết định liệu họ có thể học sang bài
thể dục mới hay không:
Một khi bệnh
nhân làm đi làm lại 8 lần cũng một bài thể
dục với cái đai ở cùng mức khối nặng
nào đó. Nếu người bệnh thấy rằng
họ làm được tương đối dễ dàng
sau 8 lần như thế, họ có thể tự mình
bỏ thêm khối nặng vào đai và tập sang bài
thể dục kế tiếp. Qua cách này, họ tự mình
thẩm định mức tiến triển của chính
mình.
Norman Swan: Bác sĩ
đang nói tới vấn đề tập luyện ở
phần dưới cơ thể. Thế nhưng,
người ta nói rằng nhóm cơ bắp thực sự
chịu trách nhiệm gây ra chứng viêm khớp xương
là loại cơ bốn đầụ Bác sĩ có khảo
cứu về vấn đề này để xem vấn
đề tập luyện toàn cơ thể so với
loại tập luyện phần cơ thể dưới
hoặc so với loại tập luyện phần cơ
bốn đầu hay không?
B.S Miriam Nelson:
Thực ra thì ... những dữ kiện thâu thập
được cho chúng tôi thấy cả hai loại cơ
đều phải mạnh khỏẹ
Các loại cơ
ở phần bắp thịt nơi gân khoeo và loại
cơ bốn đầu đều cần phải khỏe
mạnh.
Gân khoeo nằm ở
phía sau chân; còn cơ bốn đầu nằm phía
trước bắp đùị Cả hai nhóm cơ này
đều cần phải mạnh; và trong thực tế,
nếu cơ bắp đùi yếu, nếu cơ nơi gân
khoeo yếu và nếu cơ bốn đầu yếu, thì
người bệnh có nhiều rủi ro bị bệnh
viêm khớp xương hơn.
Norman Swan: Bởi vì
nếu những cơ vừa đề cập yếu,
đầu gối phải gánh chịu nhiều sức
nặng hơn và phải làm việc nhiều hơn. Phải
thế không, thưa bác sĩ?
B.S Miriam Nelson:
Đúng vậy, khi các loại cơ vừa đề
cập bị yếu, đầu gối chịu nhiều
áp lực hơn. Khi những cơ đó khỏe, chúng giúp
làm giảm tác động xóc nơi khớp nối
đầu gối và khớp nối xương hông.
Việc những
cơ này được khỏe mạnh có vẻ là yếu
tố hết sức quan trọng trong vấn đề
ngăn ngừa bệnh viêm khớp xương và trong việc
chữa trị bệnh nàỵ
Nhân đây tôi cũng
xin nói thêm rằng những bài thể dục cũng vô cùng
quan trọng đối với những bệnh nhân
bệnh rheumatoid arthritis, tức dạng viêm khớp mãn tính
tăng dần, gây ra viêm, nhất là ở các khớp bàn tay,
cổ tay, đầu gối và bàn chân.
Norman Swan: Thế
bệnh viêm khớp, tức bệnh viêm một hoặc
nhiều khớp trong thân thể, nơi những bệnh
nhân bác sĩ vừa đề cập trầm trọng
đến mức nàỏ Nói cách khác, bệnh nhân đó cần
phải uống bao nhiêu paracetamol trước khi họ
tập thể dục?. Bởi vì những bài tập
thể dục đó có thể khiến bệnh nhân bị
đau đớn rất nhiều chứ. Phải thế
không, thưa bác sĩ?
B.S Miriam Nelson:
Hầu hết mọi người trong cuộc khảo
cứu do chúng tôi thực hiện, vẫn đều
phải được điều trị bằng một
loại thuốc thang nào đó để trị bệnh
viêm khớp.
Và chúng tôi thấy
hầu hết những người này đều đang
sử dụng thuốc thang. Họ đều sử
dụng khá liên tục những loại thuốc mà họ
vẫn đang sử dụng. Thế nhưng, nỗi
đau đớn sẽ dịu bớt hơn rất
nhiều nếu như các cơ của bệnh nhân
được mạnh lên nhờ họ tập thể
dục.
Những loại thuốc
thang mà họ sử dụng đều rất tốt; tôi
không bao giờ chỉ trích việc dùng thuốc; thế
nhưng, chúng sẽ không thể nào đạt
được hiệu quả tốt nếu như
bệnh nhân không kết hợp việc dùng thuốc vơí
chế độ ăn uống hợp lý và với các
hoạt động thể dục.
Norman Swan: Người
bệnh có bị sụt cân không?
Miriam Nelson: Thực
sự, chúng tôi không cho phép bệnh nhân tăng cân hoặc
sụt cân. Chúng tôi muốn giữ họ ở mức
đều đặn.
Điều thực
sự tốt ở đây là, những người này
mất đi phần chất béo trong cơ thể; thế
nhưng cùng lúc đó khối lượng cơ bắp
của họ mạnh mẽ hơn.
Những bài thể
dục hết sức tốt, đồng thời cải
thiện cơ thể rất nhiềụ Đây quả là tin
vui cho những người bị các bệnh tật kinh
niên khác như bệnh tiểu đường và bệnh
tim chẳng hạn